Park im. Miasta Roth to największy park w Raciborzu, a najczęściej mówi się o nim po prostu „Park Roth”. Leży niemal w centrum, między ulicami Opawską, Bema i Kochanowskiego. Środek zajmuje staw z zadrzewioną wyspą i fontannami. Wokół są alejki, ławki i stare drzewa. Dobre miejsce na godzinę czy dwie spaceru, kiedy po zwiedzaniu miasta przydaje się chwila oddechu.
Park Roth w Raciborzu – skąd ta nazwa i jak wyglądała jego historia
Nazwa pochodzi od bawarskiego miasta Roth, z którym Racibórz ma umowę partnerską. Park miał jednak wcześniej inne imiona. Przed wojną nosił nazwę Eichendorffpark, na cześć poety Josepha von Eichendorffa, związanego z tą okolicą. W czasach PRL patronem był generał Świerczewski. Mieszkańcy mówią też o nim „park łabędziowy”, bo na stawie od zawsze pływają łabędzie.
Teren kupiło miasto w 1914 roku od spadkobierców rodziny Zenders. Projekt zagospodarowania powstał w 1920 roku. Autorem był architekt z Jeleniej Góry, którego nazwisko w źródłach zapisuje się jako Suzmann albo Sußmann. Dawniej park nazywano też gondolowym, bo na stawie pływały łodzie.
Dziś park zajmuje ponad 5 hektarów. Sam staw ma około hektara, czyli trochę więcej niż pole piłkarskie.
Dawny cmentarz i ślady po nim w parku
Nie każdy wie, że zachodnia część parku to dawny cmentarz katolicko-ewangelicki. Chowano na nim od 1807 roku, a w 1959 roku teren zlikwidowano i zamieniono w zieleń. Po cmentarzu zostało niewiele, ale to, co przetrwało, zwraca uwagę.
Najbardziej rzuca się w oczy rzeźba nagrobna przedstawiająca siedzącą kobietę. Była konserwowana w 2003 roku, a po akcie wandalizmu jeszcze raz w 2010. Jest tu też fragment pomnika poległych w I wojnie światowej z 1926 roku. Zachowały się boczne balustrady z ławkami, na których można usiąść. Same ławki są całkiem wygodne, a historia robi się wtedy bardzo namacalna.
Park ma cztery pomniki przyrody: bluszcz pospolity, cypryśnik błotny, grab pospolity i jesion wyniosły. Cypryśnik rośnie przy stawie. Według opisów ma około 80–90 lat, a jego pień mierzy około 220 cm w obwodzie. Sporo osób przechodzi obok i go nie zauważa.
Staw, fontanny i taras widokowy – co zobaczyć w parku
Staw jest główną atrakcją. Fontanny strzelają na wysokość nawet 12 metrów. Pośrodku jest wyspa porośnięta drzewami. Obok stawu stoi zabytkowy budynek dawnych szaletów. Jego dach pełni funkcję tarasu widokowego, na który wchodzi się od strony ulicy Bema. Widok na wodę z góry jest ładny, szczególnie o poranku.
W sezonie letnim czynna jest przystań kajakowa. Według informacji z serwisów turystycznych kajaki i łódkę można wypożyczyć do godziny 20:00. Warto sprawdzić aktualne zasady na miejscu, bo godziny zależą od pogody i sezonu.
Poza stawem zostają alejki. Jest ich w parku całkiem sporo, więc spacer można ułożyć na różne sposoby. Dla dzieci jest ogrodzony plac zabaw. Ogrodzenie ma znaczenie, bo przy wodzie rodzice woleliby mieć dzieci na oku. Park rośnie też na różnorodności roślin. Rosną tu liczne gatunki i odmiany drzew oraz krzewów. Szczególnie wyróżnia się bluszcz, który wspina się po pniach i koronach drzew.
Rewitalizacja Parku Roth – co się zmienia
W lutym 2024 roku miasto przedstawiło projekt gruntownej przebudowy parku. Plan zakłada między innymi:
- przebudowę zabytkowego budynku przy stawie na pawilon parkowy z gastronomią,
- molo łączące północny brzeg stawu z pawilonem,
- zieloną promenadę w miejscu głównego traktu,
- kładkę na wyspę i pomost spacerowy,
- renowację i rekonstrukcję elementów historycznych.
Z dostępnych informacji nie wynika, na jakim etapie są prace. Przed wyjazdem dobrze sprawdzić na stronie miasta lub w lokalnych mediach, czy część parku nie jest akurat odgrodzona. Z drugiej strony, jeśli prace się zakończyły, park może wyglądać już inaczej niż opisano tutaj. Taras widokowy, molo i dostęp do wyspy mogą wyglądać inaczej niż w starszych relacjach.
Dla kogo ten park i ile czasu zarezerwować
Z dziećmi sprawdzi się bez problemu: plac zabaw, łabędzie, kajaki i fontanny. Dla par i osób szukających spokoju to dobry kawałek zieleni bez wyjazdu poza centrum. Miłośnicy historii znajdą ślady dawnego cmentarza i pomnik z 1926 roku. Fani fotografii przyjdą tu dla stawu, fontann i starych drzew.
Jako samodzielny cel wycieczki park jest raczej skromny. Najlepiej pasuje do dnia w Raciborzu, w połączeniu z Rynkiem, zamkiem czy innymi zabytkami. Na spokojny spacer wystarczy godzina. Z kajakiem, tarasem widokowym i oglądaniem pozostałości cmentarza spokojnie wyjdą dwie godziny.
Park Roth w Raciborzu – praktyczne informacje
- Adres: ul. Opawska, 47-401 Racibórz (park leży też przy ulicach Bema i Kochanowskiego).
- Wstęp: wstęp do parku jest bezpłatny, to miejski park publiczny. Opłata dotyczy tylko ewentualnego wypożyczenia kajaka lub łódki, a cennik trzeba sprawdzić na przystani.
- Godziny: park jest ogólnodostępny. Przystań kajakowa działa w sezonie letnim, według informacji do 20:00.
- Dojazd: park leży w centrum miasta, w dzielnicy Nowe Zagrody. Z Rynku to kilkanaście minut spaceru. Na miejsce dojdzie się też pieszym szlakiem czerwonym.
- Czas zwiedzania: 1–2 godziny.
- Najlepszy moment: późna wiosna, lato i wczesna jesień, kiedy działa przystań, a drzewa są w pełnym kolorze.