Skansen w Pszczynie to kilkanaście drewnianych budynków z XIX wieku, ustawionych na około dwóch hektarach w Parku Pszczyńskim. Powstał w 1975 roku, a nazwa mówi, co jest w środku: zabudowa dawnej ziemi pszczyńskiej. Nie jest to wielki skansen, w którym trzeba godzinami iść z jednego końca na drugi. To raczej kameralne miejsce na spokojny spacer, dobrze łączące się z resztą atrakcji w parku.
Skansen w Pszczynie – co to za miejsce
Zagroda Wsi Pszczyńskiej leży w obrębie Parku Pszczyńskiego, czyli tego samego kompleksu, w którym stoi pałac. Dlatego często odwiedza się ją przy okazji, a nie jako główny cel wyjazdu. Na tym polega jej wygoda: po zwiedzaniu pałacu można zrobić przerwę od wnętrz i pooglądać drewniane chałupy na świeżym powietrzu.
Obiekty nie stoją tu od zawsze. Każdy został przeniesiony z innej wsi z okolic Pszczyny i każdy ma własną historię. Dzięki temu skansen nie pokazuje jednej wymyślonej wioski, tylko zbiór prawdziwych budynków z różnych miejscowości regionu. Ma to znaczenie, bo architektura drewniana na Śląsku zniknęła w dużej mierze po przemianach XX wieku, a tutaj zachowała się część tego dziedzictwa.
Skansen leży też na Szlaku Architektury Drewnianej województwa śląskiego. Kto jeździ po regionie śladem drewnianych zabytków, ma tu jeden z punktów na trasie.
Co zobaczyć w Zagrodzie Wsi Pszczyńskiej
Główną atrakcją są same budynki z XIX wieku, rozmieszczone wśród zieleni i połączone alejkami. Zwiedza się je w swoim tempie, bez konieczności trzymania się sztywnej trasy. Po rozbudowie z 2013 roku teren zmienił się na tyle, że można tu spędzić więcej czasu niż na szybkim obejściu kilku chałup. Pojawiło się miejsce na przyjęcia i imprezy, a spacer po alejkach sam w sobie stał się zajęciem.
Na terenie skansenu działa też karczma, urządzona w zabytkowym młynie. Można tam spróbować regionalnych potraw, co dobrze zamyka zwiedzanie, szczególnie jesienią i zimą, gdy po godzinie w parku robi się zimno.
Nie każdy wie, że skansen jest otwarty cały rok, także zimą. W grudniu i styczniu działa krócej, ale bilet w sezonie zimowym (od 1 grudnia do końca lutego) bywa znacznie tańszy niż latem. Przed wizytą trzeba sprawdzić aktualny cennik.
W środku części budynków zwykle jest co oglądać, jednak zakres ekspozycji i dostępność wnętrz mogą się zmieniać w zależności od sezonu i wydarzeń. Warto o tym pamiętać przy planowaniu wizyty poza latem.
Pokazowa Zagroda Żubrów – sąsiad skansenu
Obok skansenu działa Pokazowa Zagroda Żubrów, która należy do tego samego zestawu atrakcji i jest bardzo często zwiedzana razem z nim. W kasie skansenu kupuje się bilet wspólny na oba miejsca, co jest tańsze niż osobne wejściówki. Według relacji turystów w zagrodzie w ciągu dnia odbywa się karmienie żubrów, o godzinach 10, 12, 14 i 16. Te pory warto potwierdzić na miejscu, bo mogą zmienić się z sezonu na sezon.
W budynkach przy zagrodzie pokazywane są wypchane zwierzęta z opisami, a za dodatkową niewielką opłatą można obejrzeć film w sali kinowej. Dla dzieci to zwykle mocniejszy punkt programu niż samo oglądanie chałup.
Dla kogo ten skansen
Dla rodzin z dziećmi sprawdza się bardzo dobrze. Teren jest niewielki, więc nikt się nie zmęczy, a w parku i przy zagrodzie żubrów dzieci mają co robić. Bilet rodzinny jest też tańszy niż trzy osobne wejściówki.
Dla osób zainteresowanych historią regionu to dobry sposób na zobaczenie, jak wyglądało wiejskie budownictwo na ziemi pszczyńskiej. Kto szuka wielkiego skansenu z dziesiątkami zagród, może poczuć niedosyt. Tutaj liczy się skala kameralna i połączenie z parkiem.
Na jesienno-zimowe spacery miejsce też się nadaje. Drewniane zabudowania bez tłumów, w ciszy parku, to inny klimat niż latem.
Bilety, godziny otwarcia i dojazd
Adres to ul. Parkowa 20a, 43-200 Pszczyna. Skansen leży w parku, więc po drodze zwykle mija się też inne atrakcje tego kompleksu. Kontakt telefoniczny: 32 210 57 77 lub 604 508 718, a strona internetowa to skansen.pszczyna.pl.
Godziny otwarcia zależą od pory roku. Według oficjalnej strony skansenu wyglądają tak:
- styczeń, listopad, grudzień: 9.00–16.00 codziennie,
- luty, październik: 9.00–17.00,
- marzec, kwiecień: 9.00–17.00 w tygodniu i 9.00–18.00 w weekend,
- maj: 9.00–17.00 w tygodniu i 9.00–19.00 w weekend,
- czerwiec–sierpień: 9.00–19.00,
- wrzesień: 9.00–18.00.
Bilet trzeba kupić najpóźniej godzinę przed zamknięciem. W części źródeł godziny dla maja i marca różnią się o godzinę, więc na wszelki wypadek warto je sprawdzić na stronie lub przy wejściu.
Ceny biletów według jednego z serwisów turystycznych (mogą być nieaktualne, bo różne źródła podają różne kwoty):
- bilet normalny: 14 zł,
- bilet ulgowy: 11 zł,
- bilet rodzinny: 32 zł,
- bilet normalny z Gminną Kartą Dużej Rodziny: 10 zł,
- bilet ulgowy z Gminną Kartą Dużej Rodziny: 8 zł,
- bilet normalny z Kartą Seniora: 7 zł,
- bilet wspólny ze skansenem i Zagrodą Żubrów: 18 zł (z Kartą Seniora 12 zł),
- bilet zimowy dla każdego (od 1 grudnia do 28 lutego): 5 zł.
Na zwiedzanie samego skansenu wystarczy około godziny, może półtorej. Z Zagrodą Żubrów i karczmą wychodzi pół dnia, a z pałacem i spacerem po parku cały dzień.
Dojazd jest prosty: Pszczyna leży w województwie śląskim, a skansen znajduje się w Parku Pszczyńskim, przy ul. Parkowej. Najlepiej kierować się na park i pałac, a od tamtej strony iść do skansenu. Przy dłuższym pobycie warto zadzwonić do kasy i zapytać o zorganizowane grupy oraz aktualne godziny.
